Các vùng da bị ảnh hưởng do kiến ba khoang cắn thường là cổ, cánh tay và mặt. Các triệu chứng có thể không xuất hiện rõ rệt trong 12−24 giờ đầu, nhưng sau đó bạn sẽ thấy xung quanh vùng da bị đốt sưng và ngứa nghiêm trọng.
Sau 2–3 ngày, các vùng da tiếp xúc sẽ đỏ dần và sưng phình ra, đồng thời xuất hiện các mụn nước nhỏ – trông giống như mụn nước khi bị phỏng. Lúc này, các vùng da quanh các khớp nơi đè trúng kiến ba khoang sẽ hình thành tổn thương đối xứng.
Các mụn nước sau đó sẽ vỡ ra và tụ lại tạo thành dạng vết thương như vết bỏng. Sau đó các vết vảy xuất hiện, hầu hết các triệu chứng bắt đầu dần hồi phục sau 2–3 tuần.
Tuy nhiên, trong một vài trường hợp, các vùng da do kiến ba khoang đốt có thể phát triển thành đợt nhiễm khuẩn thứ hai – dạng nhiễm khuẩn da. Ngoài ra, vùng da tiếp xúc có thể chuyển thành các đốm đen. Tình trạng này còn được gọi là “mắt kiến ba khoang”, xuất hiện do bạn tiếp xúc với chất dịch cơ thể chúng. Chất dịch này chứa một loại độc tên là Pederin – độc tố được cho là độc hơn nọc rắn hổ mang. Nếu bạn dùng bàn tay đã chạm phải chất độc của kiến ba khoang dụi mắt sẽ khiến cho mắt bị sưng tấy, đỏ và nhiều biến chứng khác.
Tình trạng viêm da do bị kiến ba khoang đốt dễ bị lẫn lộn với mụn Herpes, vết bỏng nước, phản ứng dị ứng cấp tính, viêm da do động vật nhiều chân và viêm da tiếp xúc.
Cách xử lý nhanh khi bị kiến ba khoang đốt
Khi bị kiến ba khoang đốt, bạn cần xử lý ngay lập tức để ngăn vết thương trở nên trầm trọng hơn. Sau đây là những việc bạn cần làm:
-
Khi bạn tiếp xúc với kiến ba khoang hay lỡ đè phải chúng, hãy lập tức rửa tay và vùng da tiếp xúc bằng xà phòng. Lưu ý rửa nhẹ nhàng để không làm trầy xước vết thương.
-
Sau đó, bạn cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị. Bác sĩ sẽ căn cứ vào tình hình vết thương để hướng dẫn bạn cách xử lý. Một số loại thuốc thường được chỉ định để chữa trị kiến ba khoang cắn gồm: Thuốc bôi tại chỗ chứa corticoid, thuốc uống kháng histamin, thuốc kháng sinh… Trường hợp nhẹ sẽ tiến hành sát trùng và các triệu chứng sẽ tự khỏi sau vài tuần.
Bạn tuyệt đối không nên áp dụng các phương pháp dân gian, truyền miệng. Điều này có thể khiến vết thương lan rộng và khó xử lý hơn.
Cách xử trí khi phát hiện kiến ba khoang
– Nếu nhìn thấy kiến ba khoang bám trên người, hay quần áo, đồ đạc trong nhà, không nên dùng tay “giết chết”, chà xát chúng mà nên thổi chúng ra xa, hoặc để một tờ giấy vào cho nó bò lên và lấy nó ra khỏi người.
– Rửa vùng tiếp xúc bằng nước sạch và xà phòng dịu nhẹ.
– Nếu bạn lỡ tay đập hoặc chà xát chúng trên da thì phải nhanh chóng rửa sạch nơi nơi tiếp xúc để hạn chế chất độc. Bởi lẽ, trong dịch cơ thể của kiến ba khoang có chứa pederin – một loại chất độc gây rộp, phỏng da, viêm da.
– Khi dính vào da tay, nếu không rửa sạch tay ngay thì vô tình sẽ làm chất độc dính vào chỗ khác trên cơ thể gây viêm da lan toả.
BS Nguyễn Đình Thông, Trưởng khoa Cơ xương khớp